Duurzaamheidswetgeving voor kinderopvang

De komende jaren krijgen kinderopvangorganisaties en gemeenten te maken nieuwe wet- en regelgeving rond duurzaamheid en energieprestatie van gebouwen. Europese richtlijnen worden vertaald naar nationale verplichtingen, termijnen naderen en de eisen worden stapsgewijs aangescherpt.

Dat vraagt om overzicht. Want hoewel de wetgeving soms complex is, zijn de vragen die erachter liggen heel herkenbaar: welke gebouwen moeten we aanpakken, wanneer, en wat zijn onze verplichtingen?

Op deze pagina lees je meer over de belangrijkste wetgeving en welke stappen jij hiervoor kunt zetten. Ook kun je je aanmelden voor onze online informatiesessie in het najaar.

Toelichting wet- en regelgeving per jaartal

2026
GACS: Gebouw Automatiserings- en Controle Systeem ( per 1 januari)
MPG: MilieuPrestatie Gebouwen (per 1 juli)
Warmteprogramma lokale warmtetransitie (per 31 december)
2027 (per 1 januari)
Verplichting zonnepanelen nieuwbouw
Verplichting zonnepanelen bestaande bouw
Aanscherping energiebesparingsplicht
Laadinfra bij publieke gebouwen
2028 (per 1 januari)
CSRD: Corporate Sustainability Reporting Directive
Zero Emission Building (ZEB) norm voor nieuwbouw
WLC-GWP berekening voor nieuwe grote gebouwen

2029 (per 1 januari)
Zon op dak bestaande bouw >750 m2
2030 (per 1 januari)
MEPS: Minimum Energy Performance Standards
GACS: Gebouw Automatiserings- en Controle Systeem
WLC-GWP berekening voor alle nieuwe gebouwen
Nieuwe indeling Energielabel
2031 (per 1 januari)
Zon op dak bestaande bouw >500 m2
2033 (per 1 januari)
MEPS: Minimum Energy Performance Standards

Let op: de datum van inwerkingtreding van een tranche is niet altijd de datum waarop de verplichting voor gebouweigenaren ingaat. De ZEB-eis voor overheidsgebouwen treedt als regelgeving in werking in januari 2027, maar geldt voor gebouweigenaren pas vanaf 1 januari 2028.

Bron: presentatie Ministerie van BZK / Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, RVO, 19 mei 2026.

De belangrijkste regelgeving op een rij

EPBD IV (herziene Europese richtlijn energieprestatie gebouwen)
Introduceert minimumnormen voor bestaande utiliteitsgebouwen (MEPS), strengere eisen voor nieuwbouw (ZEB) en een vernieuwd energielabelstelsel. Voor kinderopvangorganisaties met oudere, energetisch kwetsbare gebouwen is dit de meest directe en urgente regelgeving. De eerste verplichtingen gelden sinds 29 mei 2026.
>> Meer informatie over de EPBD IV
MPG-eisen voor kinderopvang (Milieuprestatie Gebouwen)
Vanaf 1 juli 2026 gelden voor het eerst milieuprestatie-eisen voor nieuwbouw van kinderopvanglocaties. De MPG kijkt naar de milieubelasting van het materiaalgebruik over de hele levenscyclus, niet naar het energieverbruik. Voor kinderopvang geldt een grenswaarde van 1,85 euro per vierkante meter per jaar.
>>Meer informatie over de MPG-eisen
De EED: auditplicht en energiemanagement
De herziene EED verplicht organisaties met een hoog energieverbruik tot energieaudits en tot een energiemanagementsysteem. Sinds de herziening tellen omzet en aantal werknemers niet meer mee, alleen het werkelijke energieverbruik op concernniveau is bepalend. De drempels liggen hoog, wat in de praktijk betekend dat in de kinderopvang allen grote organisaties met de EED te maken krijgen. De verplichtingen (gebaseerd op het gemiddelde jaarlijkse energieverbruik over de afgelopen drie jaar) zijn:
- Vanaf een verbruik van 10 TJ per jaar (ongeveer 2,8 miljoen kWh elektriciteit of 316.000 m3 aardgas): de plicht om elke vier jaar een energie-audit uit te voeren en een actieplan op te stellen.
- Vanaf een verbruik van 85 TJ per jaar: daarbovenop de plicht om een gecertificeerd energiemanagementsysteem (zoals ISO 50001) in te voeren.

Nederlandse regels gaan naar verwachting eind 2026 in.
>> Meer informatie over de herziene EED

CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive)
Verplicht grote organisaties tot gestandaardiseerde rapportage over hun duurzaamheidsprestaties, geïntegreerd in de hele bedrijfsvoering en dus niet alleen huisvesting. Vanaf 2024 moeten grote organisaties van openbaar belang met meer dan 500 werknemers volgens de CSRD rapporteren. Alleen de allergrootste kinderopvangorganisaties kunnen onder de rapportageplicht vallen. Voor de overige organisaties kunnen de effecten hooguit indirect voelbaar worden, via financiers of koepelorganisaties die zelf wel rapportageplichtig zijn.
Vanaf 1 januari 2028 (boekjaar 2027) gelden er nieuwe drempelwaarden voor de rapportage. Vanaf dat moment moeten alle Europese bedrijven rapporteren die een netto omzet hebben van € 450 miljoen én meer dan 1.000 medewerkers hebben. Andere bedrijven kunnen vrijwillig rapporteren.
>> Meer informatie over de CSRD
CO2-meters in kinderopvang
Voor het onderwijs geldt een verplichting tot CO2-meters conform het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Kinderopvang moet ook meten, maar nog niet structureel zoals in het onderwijs. Dit is wel raadzaam en hangt samen met een breder thema: inzicht in werkelijke prestaties van gebouwen en installaties.
>> Meer informatie over de CO2-meterplicht
Ondersteunende instrumenten en thema's.
Daarnaast zijn er instrumenten en thema's die nauw samenhangen met deze wetgeving: de DUMAVA-subsidieregeling voor verduurzaming van maatschappelijk vastgoed, de labelplicht voor kantoren en de gevolgen van netcongestie voor verduurzamingsprojecten. Kenniscentrum Ruimte-OK en Waarborgfonds & Kenniscentrum Kinderopvang behandelen deze thema's op afzonderlijke pagina's.
>> Externe bronnen: DUMAVA | Energielabel C verplichting kantoren |  Netcongestie

Online informatiesessie duurzaamheid wet- en regelgeving

Wil je weten wat dit concreet betekent voor jouw projecten?

22 september van 9:00-10:00 kun je aansluiten bij een online informatiesessie over duurzaamheid wet en regelgeving.

Meer informatie en aanmelden

De volgende stap in het verduurzamen van de gebouwde omgeving